Viếng thăm Nghĩa trang Hàng Dương – Côn Đảo

Đến với quần thể Côn Đảo, một điểm đến mà du khách không nên bỏ qua đó chính là di tích Nghĩa trang Hàng Dương. Nơi yên nghỉ của hàng vạn chiến sĩ cách mạng qua nhiều thế hệ bị tù đày kéo dài hơn 113 năm, lần lượt hy sinh dưới ách đô hộ tàn bạo của thực dân và đế quốc.

Di tích Nghĩa trang Hàng Dương có diện tích 190.000m. Theo số liệu thống kê, có khoảng 2 vạn tù nhân yên nghỉ tại Côn Đảo. Tuy nhiên không phải tất cả họ đều nằm ở Nghĩa trang Hàng Dương.

Di tích Nghĩa trang Hàng Dương được chia làm 4 khu:  khu A-B-C và khu D. Riêng khu B được chia ra làm 2 phần B1 và B2.

Nghĩa trang Hàng Dương - Côn Đảo

Nghĩa trang Hàng Dương – Côn Đảo

Khu A của nghĩa trang là nơi chôn cất những ngôi mộ đầu tiên vào khoảng năm 1934.  Tại khu vực này có phần mộ của đồng chí Lê Hồng Phong cùng chí sỹ yêu nước Nguyễn An Ninh.

Cuối năm 1944, khu A đã chôn chật mộ, sau đó nhà tù đã mở rộng nghĩa trang về phía Nam, chính là khu B hiện nay. Hài cốt của những tù nhân trong kháng chiến chống Pháp được chôn kế tiếp từ đồi cát chạy dài xuống phía Đông Nam, nơi có phần mộ của nữ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Võ Thị Sáu, anh hùng Lưu Chí Hiếu, anh hùng Cao Văn Ngọc. Hài cốt lớp tù nhân chống Mỹ được chôn tại khu vực còn lại khu B2 .

Đến năm 1960 hài cốt được chôn tiếp qua khu C. Ở đây có mộ của anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam Lê Văn Việt, anh hùng Nguyễn Thị Thanh, Hùynh Tấn Lợi.

Nghĩa trang Hàng Dương được khởi công xây dựng và tu sửa vào tháng 12 năm 1992. Ngoài 3 khu mộ trên, công trình tôn tạo còn xây dựng thêm khu D. Đây là nơi quy tập 162 bộ hài cốt từ các nghĩa trang Hòn Cau, Hàng Keo cùng 1 số nơi khác trên Côn Đảo về.

Nghĩa trang Hàng Dương Côn Đảo  là một di tích lịch sử nổi tiếng, phản ánh, tố cáo chế độ thực dân, đế quốc đồng thời giáo dục cho các thế hệ những mất mát đau thương mà các chiến sĩ phải chịu đựng để dành lấy nền độc lập ngày nay.

Trải qua 113 năm ngục tù Côn Đảo, có 20000 người đã yên nghỉ, nhưng dấu vết thực tế còn lại đến ngày hôm nay là 1.921 phần mộ, trong đó chỉ có 713 phần mộ có danh tính. Vì trong quá trình bị bắt đi tù đày, nhiều người tù chính trị luôn giữ vững khí tiết và bí mật nên đã khai báo giả tên, tuổi.

Di tích Nghĩa trang Hàng Dương Côn Đảo đã được công nhận là Di tích Đặc biệt Quốc gia. Bạn đừng bỏ lỡ cơ hội ghé thăm và tỏ lòng thành kính, biết ơn đối với các chiến sĩ, cách mạng, anh hùng liệt sĩ đã mang đến cho chúng ta nền hoàn bình độc lập như ngày nay.